Umiejętności cyfrowe EPSO i ramy DigComp

Oficjalna mapa egzaminu

Ogłoszenie o konkursie EPSO/AD/427/26 precyzyjnie określa test umiejętności cyfrowych. Jest to test wielokrotnego wyboru w języku 2, obejmujący 40 pytań w czasie 30 minut, oceniany w skali od 0 do 40, z progiem zaliczenia wynoszącym 20/40. Ocenia on zdolność rozumienia i wykorzystywania technologii cyfrowych do różnych zadań i celów. W ogłoszeniu wymieniono pięć obszarów, a w przypisie 4 przywołano DigComp 2.2 autorstwa Vuorikari, Kluzer i Punie (2022). To odniesienie stanowi kanoniczny punkt wyjścia do nauki w ramach tego kursu.

Zmiana opublikowana 30 czerwca 2026 r. dzieli testy na dwie części. Część 1 obejmuje trzy testy rozumowania. Część 2 obejmuje test wiedzy o UE, test umiejętności cyfrowych oraz pisemny test dotyczący UE. Wynik testu umiejętności cyfrowych jest oceniany wyłącznie w przypadku kandydatów, którzy zdali test wiedzy o UE. Zmiana modyfikuje kolejność i warunki oceniania, ale nie zmienia opisanego powyżej formatu testu umiejętności cyfrowych.

Pięć obszarów to:

1. Korzystanie z informacji i danych — wyszukiwanie, ocena i zarządzanie informacjami oraz danymi.
2. Komunikacja i współpraca — interakcja, udostępnianie, uczestnictwo, współpraca, netykieta i tożsamość cyfrowa.
3. Tworzenie treści cyfrowych — tworzenie i przetwarzanie treści, prawo autorskie i licencje oraz programowanie.
4. Bezpieczeństwo — ochrona urządzeń, danych, prywatności, zdrowia, dobrostanu i środowiska.
5. Rozwiązywanie problemów — rozwiązywanie problemów technicznych, wybieranie rozwiązań technologicznych, twórcze wykorzystywanie technologii i rozpoznawanie luk kompetencyjnych.

Kolejność ma znaczenie. Pytanie o to, czy sprawozdanie jest wiarygodne, należy głównie do obszaru 1. Wybór uprawnień do udostępnionego dokumentu należy do obszaru 2. Dodanie do tego dokumentu dostępnych nagłówków należy do obszaru 3. Ochrona konta, na którym jest on przechowywany, należy do obszaru 4. Diagnozowanie, dlaczego nie można go otworzyć, należy do obszaru 5.

DigComp jest ramami odniesienia, a nie podręcznikiem obsługi oprogramowania, certyfikatem ani wiążącym prawem. Opisuje kompetencje cyfrowe w sposób neutralny technologicznie, dzięki czemu można je dostosować do pracy, nauki i uczestnictwa w społeczeństwie. Pytanie prawne może dotyczyć GDPR lub aktu o usługach cyfrowych, ale przepisy te nie zastępują DigComp. Ramy pomagają określić kompetencję wykorzystywaną przy ich stosowaniu.

Przykładowy scenariusz EPSO z rozwiązaniem

Administracja otrzymuje od wykonawcy arkusz kalkulacyjny. Urzędnik musi najpierw ustalić, czy zawarte w nim dane liczbowe pochodzą z wiarygodnego źródła, a następnie umieścić zweryfikowany plik w systemie dokumentacji wraz z odpowiednimi metadanymi. Ocena wiarygodności odpowiada kompetencji 1.2 Ocena danych, informacji i treści cyfrowych. Organizowanie zweryfikowanego pliku odpowiada kompetencji 1.3 Zarządzanie danymi, informacjami i treściami cyfrowymi. Szyfrowanie laptopa odpowiadałoby natomiast kompetencji 4.1 Ochrona urządzeń.

W pytaniu z jedną najlepszą odpowiedzią określ główne działanie wskazane w pytaniu. Nie wybieraj obszaru jedynie dlatego, że w opisie występuje narzędzie, takie jak arkusz kalkulacyjny lub dysk w chmurze.

Częste nieporozumienie

Aktualne ramy nie oznaczają ram egzaminacyjnych. DigComp 3.0 to najnowsze ogólne ramy, opublikowane w listopadzie 2025 r. EPSO/AD/427/26 mimo to wyraźnie odwołuje się do DigComp 2.2. Na potrzeby tego konkursu należy nauczyć się nazw z 2.2 i ośmiostopniowej skali. 3.0 należy traktować jako aktualny kontekst i poznać różnice, a nie jako powód do zmiany treści ogłoszenia.

Rzeczywiste zadania często obejmują kilka kompetencji. W pytaniu z jedną najlepszą odpowiedzią wybierz kompetencję najbezpośredniej wyrażoną przez działanie lub cel.

Oficjalne źródła

• Ogłoszenie o konkursie EPSO/AD/427/26
• Zmiana ogłoszenia EPSO/AD/427/26, 30 czerwca 2026 r.
• DigComp 2.2, Wspólne Centrum Badawcze
• Strona EPSO z przykładowym testem umiejętności cyfrowych

Dwadzieścia jeden kompetencji w pięciu obszarach

DigComp 2.2 zachowuje model koncepcyjny ustanowiony w DigComp 2.0 oraz model biegłości opracowany w DigComp 2.1. Pięć obszarów obejmuje 21 kompetencji. Naucz się ich numeracji jako mapy, a nie jako oderwanej wyliczanki.

Obszar 1 — Korzystanie z informacji i danych

• 1.1 Przeglądanie, wyszukiwanie i filtrowanie danych, informacji i treści cyfrowych
• 1.2 Ocena danych, informacji i treści cyfrowych
• 1.3 Zarządzanie danymi, informacjami i treściami cyfrowymi

Obszar 2 — Komunikacja i współpraca

• 2.1 Interakcja z wykorzystaniem technologii cyfrowych
• 2.2 Udostępnianie z wykorzystaniem technologii cyfrowych
• 2.3 Angażowanie się w obywatelstwo z wykorzystaniem technologii cyfrowych
• 2.4 Współpraca z wykorzystaniem technologii cyfrowych
• 2.5 Netykieta
• 2.6 Zarządzanie tożsamością cyfrową

Obszar 3 — Tworzenie treści cyfrowych

• 3.1 Opracowywanie treści cyfrowych
• 3.2 Integrowanie i ponowne opracowywanie treści cyfrowych
• 3.3 Prawo autorskie i licencje
• 3.4 Programowanie

Obszar 4 — Bezpieczeństwo

• 4.1 Ochrona urządzeń
• 4.2 Ochrona danych osobowych i prywatności
• 4.3 Ochrona zdrowia i dobrostanu
• 4.4 Ochrona środowiska

Obszar 5 — Rozwiązywanie problemów

• 5.1 Rozwiązywanie problemów technicznych
• 5.2 Rozpoznawanie potrzeb i rozwiązań technologicznych
• 5.3 Twórcze wykorzystywanie technologii cyfrowych
• 5.4 Rozpoznawanie luk w kompetencjach cyfrowych

Ramy mają również pięć wymiarów. Wymiar 1 to obszar kompetencji. Wymiar 2 to nazwa i opis kompetencji. Wymiar 3 to poziom biegłości. Wymiar 4 zawiera przykłady wiedzy, umiejętności i postaw. Wymiar 5 zawiera przykłady zastosowania w zatrudnieniu i nauce. Wymiar jest sposobem opisywania kompetencji, a nie dodatkowym obszarem kompetencji.

Wiedza oznacza rozumienie faktów, zasad lub procesów: na przykład świadomość, że publiczne łącze umożliwiające edycję może zostać przekazane dalej. Umiejętność to zdolność wykonania działania: skonfigurowania łącza w taki sposób, aby wskazani odbiorcy mogli jedynie je wyświetlać. Postawa to dyspozycja ukierunkowująca odpowiedzialne działanie: sprawdzenie uprawnienia przed wysłaniem. W DigComp 2.2 dodano ponad 250 przykładów wiedzy, umiejętności i postaw, w tym przykłady dotyczące systemów wspieranych przez AI, bez zmiany modelu 21 kompetencji.

Przykładowy scenariusz z administracji publicznej z rozwiązaniem

Zespół ds. polityki przygotowuje sprawozdanie z konsultacji. Sofia wie, dlaczego otwarte formaty ułatwiają ponowne wykorzystanie (wiedza), konwertuje końcową tabelę do formatu CSV (umiejętność) i sprawdza przed publikacją, czy usunięto identyfikatory osobowe (postawa wyrażona poprzez odpowiedzialne zachowanie). Konwersja treści stanowi przede wszystkim wykorzystanie kompetencji 3.1; łączenie wkładów współpracowników stanowi wykorzystanie kompetencji 3.2; kontrola prywatności odwołuje się do kompetencji 4.2. Ten sam przebieg pracy może zatem dostarczać dowodów na kilka kompetencji.

Jeżeli pytanie EPSO dotyczy tego, co pracownik „potrafi zrobić”, szukaj umiejętności lub efektu związanego z poziomem biegłości. Jeżeli dotyczy tego, co pracownik „rozumie”, szukaj wiedzy. Jeżeli dotyczy gotowości, ostrożności, otwartości lub odpowiedzialności, szukaj postawy.

Częste nieporozumienie

Nie utożsamiaj kompetencji z produktem. „Korzystanie z Teams” może oznaczać interakcję (2.1), udostępnianie (2.2), współpracę (2.4), stosowanie netykiety (2.5) lub rozwiązywanie problemu technicznego (5.1). O kompetencji decyduje cel działania.

Nie traktuj przykładów z wymiaru 5 jako wyczerpującego programu. Ilustrują one sposób, w jaki kompetencja przejawia się w danym kontekście. DigComp pozostaje elastyczny i nie ma charakteru nakazowego.

Oficjalne źródła

• Rekord publikacji i sprawozdanie DigComp 2.2
• DigComp 2.1: osiem poziomów i przykłady zastosowania

Stabilna architektura, zaktualizowany sposób wyrażania

Wspólne Centrum Badawcze opublikowało DigComp 3.0 27 listopada 2025 r. Jest to piąta wersja Europejskich ram kompetencji cyfrowych i najnowszy ogólny punkt odniesienia. Nie zastępuje ona jednak wydania wskazanego w konkretnym ogłoszeniu EPSO. W przypadku EPSO/AD/427/26 DigComp 2.2 pozostaje wyraźnie wskazanym punktem odniesienia dla oceny.

JRC opisuje wersję 3.0 jako zachowującą ogólną strukturę ram: nadal istnieje pięć obszarów i 21 kompetencji, natomiast zmieniono tytuły czterech z pięciu obszarów oraz kilka tytułów kompetencji. Obszar 2 w obu wydaniach nadal nosi nazwę Komunikacja i współpraca. Wymiary 4 i 5 DigComp 2.2 nie zostały powtórzone. DigComp 3.0 zawiera natomiast 362 stwierdzenia dotyczące kompetencji i wskazuje 523 efekty uczenia się. Errata JRC usuwają zduplikowany efekt LO2.5.09; po zastosowaniu tej korekty liczba efektów uczenia się wynosi 522. Ta końcowa suma jest obliczeniem niniejszej książki wynikającym z opublikowanej liczby i erraty, a nie liczbą podaną przez JRC.

Autorami DigComp 3.0 są Judith Cosgrove i Romina Cachia (JRC144121, EUR 40491). Riina Vuorikari, Stefano Kluzer i Yves Punie są autorami DigComp 2.2 (JRC128415) oraz wnieśli specjalistyczny wkład w późniejszą aktualizację.

Kilka nazw stało się krótszych lub szerszych. Obszar 1 nosi nazwę „Wyszukiwanie, ocena i zarządzanie informacjami”. Obszar 3 to „Tworzenie treści”. Obszar 4 zmienił nazwę na „Bezpieczeństwo, dobrostan i odpowiedzialne korzystanie”. Obszar 5 zmienił nazwę na „Identyfikowanie i rozwiązywanie problemów”. Kompetencja 4.4 nosi nazwę „Wpływ technologii cyfrowych na środowisko”. Są to nazwy z wersji 3.0; nie należy ich bez zaznaczenia zastępować terminologią 2.2, gdy element wymaga dokładnego brzmienia z tej wersji.

Uwaga dotycząca źródła: strona internetowa JRC poświęcona DigComp 3.0 nadal wyświetla starą nazwę kompetencji 4.4 z wersji 2.2 — „Ochrona środowiska”. Opublikowany dokument ramowy PDF, w tym tabela 2 i tabela A2 w załączniku 1, używa nazwy „Wpływ technologii cyfrowych na środowisko”; niniejsza książka stosuje brzmienie z dokumentu PDF.

Największy kontrast strukturalny dotyczy biegłości. DigComp 2.2 wykorzystuje osiem poziomów, wprowadzonych w wersji 2.1: dwa poziomy podstawowe, dwa średnio zaawansowane, dwa zaawansowane i dwa wysoko specjalistyczne. DigComp 3.0 wykorzystuje cztery poziomy: podstawowy, średnio zaawansowany, zaawansowany i wysoko zaawansowany. Tabela A3 w załączniku 1 przyporządkowuje cztery nowe poziomy do ośmiu poziomów 2.2, ale przedstawia tę zależność jako sugerowane przyporządkowanie, które można dostosować, a nie jako mechaniczne przeliczenie.

AI nie jest szóstym obszarem. W wersji 3.0 wiedza, umiejętności i postawy związane z AI pojawiają się we wszystkich 21 kompetencjach. Na przykład ocena podsumowania wygenerowanego przez AI należy do oceny informacji; decyzja o tym, jakie dane osobowe można wprowadzić do narzędzia AI, wiąże się z prywatnością; a usprawnianie przepływu pracy wspomaganego przez AI może odnosić się do rozwiązywania problemów. Takie samo przekrojowe podejście stosuje się do tematów takich jak cyberbezpieczeństwo, prawa cyfrowe, dobrostan i integralność informacji.

Opracowany scenariusz EPSO

Urzędnik czyta dwie notatki szkoleniowe. Notatka A stwierdza: „Poziom 7: wysoko specjalistyczny, rozwiązywanie złożonych problemów przy ograniczonej liczbie rozwiązań”. Notatka B stwierdza: „Wysoko zaawansowany: rozwiązywanie wysoce złożonych lub specjalistycznych problemów oraz tworzenie lub dostosowywanie rozwiązań”. Pytanie wskazuje DigComp 2.2. Urzędnik powinien zastosować ośmiopoziomową architekturę z notatki A, mimo że notatka B odzwierciedla aktualne ramy 3.0. Jeżeli pytanie dotyczy najnowszych ram, zastosowanie ma sformułowanie czteropoziomowe.

Zacznij od określenia wskazanego wydania. Użyj jego słownictwa, a następnie odpowiedz na pytanie dotyczące scenariusza. Jeżeli nie wskazano wydania, ale pytanie wyraźnie odnosi się do EPSO/AD/427/26, zastosuj wskazaną w ogłoszeniu wersję bazową 2.2.

Typowe nieporozumienie

„Nowsze” nie oznacza automatycznie „prawidłowe na egzaminie”. Ogłoszenia prawne i specyfikacje oceny określają własny zakres. Jednak nauka wyłącznie wersji 2.2 uniemożliwiłaby kandydatowi rozpoznawanie aktualnego języka polityki. Dlatego książka oddziela ocenianą wersję bazową od kontekstu aktualnych ram.

Nie twórz przeliczenia jeden do jednego między czterema a ośmioma poziomami. Ogólne przedziały są do siebie podobne, ale w wersji 3.0 zmieniono deskryptory i efekty uczenia się. Gdy precyzja ma znaczenie, wskaż wydanie.

Oficjalne źródła

• Ogłoszenie JRC dotyczące DigComp 3.0, 27 listopada 2025 r.
• Publikacja i dokument PDF DigComp 3.0
• Errata JRC do DigComp 3.0
• Strona internetowa ram JRC DigComp 3.0
• Rekord publikacji DigComp 2.2

Przypominanie sobie wiedzy w warunkach egzaminacyjnych

EPSO/AD/427/26 przewiduje średnio 45 sekund na pytanie: 40 pytań w ciągu 30 minut. Potwierdza pięć obszarów tematycznych, jeden punkt za każde pytanie oraz próg zaliczenia 20/40. Nie publikuje wagi poszczególnych obszarów ani docelowego poziomu biegłości DigComp. Wszelkie twierdzenia dotyczące rozkładu, takie jak „najczęściej pojawia się obszar 1”, traktuj jako hipotezę szkoleniową, a nie oficjalny fakt.

W przypadku pytań dotyczących ram stosuj metodę trzech przejść:

1. Znajdź działanie. Co dana osoba próbuje zrobić: znaleźć, udostępnić, utworzyć, ochronić czy rozwiązać?
2. Ustal obszar i kompetencję. Dopasuj główny cel, a nie każdy fakt zawarty w opisie.
3. Sprawdź dystraktory. Odrzuć odpowiedzi wskazujące narzędzie, prawo lub działanie dodatkowe zamiast kompetencji głównej.

Przydatne łańcuchy przypominające są krótkie. „Znajdź–oceń–zarządzaj” przywołuje obszar 1. „Wchodź w interakcje–udostępniaj–uczestnicz–współpracuj–postępuj–identyfikuj” przywołuje obszar 2. „Opracowuj–integruj–licencjonuj–programuj” przywołuje obszar 3. „Urządzenia–dane–zdrowie–środowisko” przywołuje obszar 4. „Techniczne–potrzeby–twórcze–luki” przywołuje obszar 5.

Pytania dotyczące ram często zmieniają jeden wymiar, pozostawiając sytuację bez zmian. Początkujący korzysta z wytycznych, aby zastosować filtr; pracownik autonomiczny wybiera i stosuje filtr; pracownik zaawansowany ocenia alternatywy i doradza współpracownikom. Temat zadania pozostaje związany z wyszukiwaniem informacji, natomiast zmienia się poziom biegłości.