Domena publiczna: brak praw autorskich, ale należy uważać na inne prawa

Domena publiczna oznacza, że utwór jest wolny od ograniczeń wynikających z prawa autorskiego, ponieważ twórca świadomie zrzekł się praw albo upłynął okres ochrony prawnoautorskiej. W przeciwieństwie do licencji Creative Commons, która nadal nakłada warunki, takie jak wskazanie autorstwa, domena publiczna daje ogólne zezwolenie na kopiowanie, rozpowszechnianie lub adaptowanie bez konieczności uzyskania zgody. Nie należy jednak mylić „braku ochrony prawnoautorskiej” z „brakiem innych ograniczeń prawnych” – fotografia należąca do domeny publicznej może nadal przedstawiać znak towarowy lub osobę, która nie wyraziła zgody na wykorzystanie komercyjne.

Częstym podstępem egzaminacyjnym jest przedstawienie utworu, który wygląda na należący do domeny publicznej, lecz w rzeczywistości jest objęty prawem do bazy danych, zwłaszcza w prawie UE, w którym bazy danych mogą podlegać odrębnej ochronie. Inną pułapką są autorskie prawa osobiste, takie jak prawo do oznaczenia autorstwa, które w niektórych jurysdykcjach nigdy nie wygasają, dlatego nie można niezgodnie z prawdą twierdzić, że stworzyło się dany utwór. Aby wyeliminować błędne odpowiedzi, należy sprawdzić, czy w pytaniu wspomniano o „wygaśnięciu praw autorskich” – jest to wyraźna wskazówka, że chodzi o domenę publiczną – czy też o „przekazaniu przez autora”, które nadal może wiązać się z określonymi warunkami.

Zapamiętaj prosty test: jeśli możesz korzystać z utworu bez jakiejkolwiek zgody lub opłaty, ale nadal musisz sprawdzić kwestie znaków towarowych, prywatności lub praw do baz danych, utwór należy do domeny publicznej. Przydatna reguła mnemotechniczna brzmi: „prawa autorskie wygasły, ale inne prawa pozostają” – pozwala ona uniknąć błędnego założenia o całkowitej swobodzie korzystania.