Informacje w skrócie
Instytucje, kompetencje, zasada przyznania kompetencji, pomocniczość, proporcjonalność oraz kontekst polityki cyfrowej UE.
Status modułu
- •Ścieżka: Standardowa wiedza o UE wymagana przez EPSO
- •Ostatnia weryfikacja: 2026-09-08
- •Zakres: Niezależne przygotowanie zgodne z oficjalnym ogłoszeniem C/2026/4668; źródła oficjalne mają zawsze pierwszeństwo.
Role instytucji
Rada Europejska nadaje Unii ogólne kierunki i priorytety polityczne, ale nie pełni funkcji prawodawczej. Komisja działa na rzecz ogólnego interesu Unii, przedstawia większość wniosków dotyczących prawodawstwa Unii, wykonuje budżet i nadzoruje stosowanie prawa Unii zgodnie z Traktatami. W ramach zwykłej procedury ustawodawczej Parlament i Rada wspólnie pełnią funkcje prawodawczą i budżetową.
Trybunał Sprawiedliwości zapewnia poszanowanie prawa w wykładni i stosowaniu Traktatów. Europejski Bank Centralny zarządza euro i prowadzi politykę pieniężną państw członkowskich należących do strefy euro. Trybunał Obrachunkowy bada, czy dochody i wydatki Unii są zgodne z prawem, prawidłowe i należycie zarządzane.
Kompetencje i działania
Zasada przyznania kompetencji oznacza, że Unia działa wyłącznie w granicach kompetencji powierzonych jej przez państwa członkowskie. Zasada pomocniczości ma zastosowanie do kompetencji niewyłącznych: działania Unii powinny wnosić wartość dodaną w porównaniu z działaniami państw członkowskich. Zasada proporcjonalności oznacza, że działania Unii nie mogą wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów.
Działania cyfrowe UE mogą łączyć prawodawstwo dotyczące rynku wewnętrznego, programy badawcze, normalizację, zamówienia publiczne i koordynację. Przed wyborem rozwiązania technicznego specjalista powinien ustalić właściwy podmiot prawny, kompetencję i instrument.