Φορολογική πολιτική και θεσμικά όργανα της ΕΕ

Σύνοψη

Νομικές βάσεις, λήψη αποφάσεων, ΓΔ TAXUD, διεθνείς οργανισμοί, ίδιοι πόροι και το τρέχον θεματολόγιο φορολογικής πολιτικής της ΕΕ.

Κατάσταση ενότητας

• •Κατεύθυνση: Και οι δύο τομείς
• •Θεματική ενότητα: Φορολογική πολιτική και θεσμικά όργανα της ΕΕ
• •Τελευταία επαλήθευση: 2026-07-31
• •Σκοπός: Προετοιμασία για διαγωνισμό EPSO· δεν αποτελεί νομική ή φορολογική συμβουλή.

Βάσεις των Συνθηκών, θεσμικά όργανα, διαδικασίες και εξωτερική φορολογική πολιτική που είναι κοινά και στους δύο τομείς. Επαληθεύτηκε στις 31 Ιουλίου 2026.

1. Νομικές βάσεις και λήψη αποφάσεων

Πλαίσιο των Συνθηκών

• •Άρθρο 113 ΣΛΕΕ — εναρμόνιση των έμμεσων φόρων (φόροι κύκλου εργασιών, ειδικοί φόροι κατανάλωσης και άλλες μορφές έμμεσης φορολογίας), στον βαθμό που είναι αναγκαία για την εσωτερική αγορά και για την αποφυγή στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. Ειδική νομοθετική διαδικασία: το Συμβούλιο αποφασίζει ομόφωνα, κατόπιν διαβούλευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την ΕΟΚΕ.
• •Άρθρο 115 ΣΛΕΕ — προσέγγιση των νομοθεσιών που επηρεάζουν άμεσα την εσωτερική αγορά: αποτελεί τη νομική βάση για όλες τις οδηγίες περί άμεσης φορολογίας (ATAD, DAC, Πυλώνας Δύο κ.λπ.). Ίδια διαδικασία: ομοφωνία, με απλή διαβούλευση με το ΕΚ.
• •Άρθρο 114(2) ΣΛΕΕ — εξαιρεί ρητά τις φορολογικές διατάξεις από την εναρμόνιση της εσωτερικής αγοράς μέσω της συνήθους διαδικασίας (ειδική πλειοψηφία) — η φορολογία αποτελεί έναν από τους τελευταίους τομείς όπου απαιτείται ομοφωνία.
• •Άρθρο 110 ΣΛΕΕ — απαγόρευση, με άμεσο αποτέλεσμα, της εσωτερικής φορολογίας που εισάγει διακρίσεις σε βάρος ή προστατεύει την εγχώρια παραγωγή έναντι προϊόντων άλλων κρατών μελών (ο περιορισμός που ισχύει για τους μη εναρμονισμένους φόρους, π.χ. φόρους αυτοκινήτων).
• •Άρθρο 116 ΣΛΕΕ — μια εναλλακτική δυνατότητα που δεν έχει χρησιμοποιηθεί: η συνήθης νομοθετική διαδικασία (ειδική πλειοψηφία) μπορεί να αντιμετωπίσει στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκαλούνται από αποκλίνοντες εθνικούς κανόνες. Έχει συζητηθεί στο πλαίσιο της φορολογικής πολιτικής, αλλά δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ για φορολογική νομοθεσία.
• •Άρθρο 192(2) ΣΛΕΕ — τα περιβαλλοντικά μέτρα «κυρίως φορολογικού χαρακτήρα» απαιτούν επίσης ομοφωνία (το πρόβλημα της οδηγίας για τη φορολογία της ενέργειας)· αντίθετα, ο CBAM βασίστηκε σκοπίμως στη συνήθη διαδικασία του άρθρου 192(1) (παρουσιάστηκε ως περιβαλλοντικό και όχι ως φορολογικό μέτρο).
• •Ενισχυμένη συνεργασία (άρθρο 20 ΣΕΕ· άρθρα 326–334 ΣΛΕΕ, τουλάχιστον εννέα κράτη): επιχειρήθηκε μία φορά στον φορολογικό τομέα — ο φόρος χρηματοπιστωτικών συναλλαγών (εγκρίθηκε η συμμετοχή 11 κρατών μελών το 2013· η Εσθονία αποχώρησε το 2016· η πρόταση αποσύρθηκε στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2026). Δεν οδήγησε στη θέσπιση φορολογικής νομοθεσίας.
• •Ρήτρες γέφυρας: άρθρο 48(7) ΣΕΕ (γενική — ομοφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο + έγκριση του ΕΚ + προθεσμία 6 μηνών για τα εθνικά κοινοβούλια) και άρθρο 192(2) (περιβάλλον). Η ανακοίνωση της Επιτροπής COM(2019) 8 (15 Ιαν 2019) πρότεινε οδικό χάρτη 4 σταδίων για τη μετάβαση στην ειδική πλειοψηφία στη φορολογία έως το 2025 — απορρίφθηκε από τα μικρότερα κράτη μέλη· επανέρχεται κατά καιρούς σε επίπεδο ρητορικής.
• •Αρχές: δοτή αρμοδιότητα, επικουρικότητα, αναλογικότητα (άρθρο 5 ΣΕΕ· η διαδικασία της κίτρινης κάρτας του Πρωτοκόλλου αριθ. 2 εφαρμόζεται στις φορολογικές προτάσεις).

Η πορεία ενός φορολογικού φακέλου

1. Η Επιτροπή, κατά κανόνα μέσω της ΓΔ TAXUD, υποβάλλει την πρόταση.
2. Η Ομάδα «Φορολογικά Θέματα» (WPTQ) του Συμβουλίου εξετάζει το κείμενο στη σύνθεσή της για την άμεση φορολογία, την έμμεση φορολογία ή τη διοικητική συνεργασία. Η Ομάδα Υψηλού Επιπέδου (HLWP) παρέχει στρατηγική καθοδήγηση.
3. Η ΕΜΑ II προετοιμάζει τον φάκελο για τους υπουργούς.
4. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκδίδει μη δεσμευτική γνωμοδότηση μέσω της επιτροπής ECON, με την υποστήριξη της υποεπιτροπής FISC.
5. Το ECOFIN εκδίδει ομόφωνα τις φορολογικές οδηγίες. Εγκρίνει επίσης τον ενωσιακό κατάλογο και τα συμπεράσματα της Ομάδας «Κώδικας Δεοντολογίας».

Ο ρόλος του ΔΕΕ

«Αρνητική ολοκλήρωση»: από την υπόθεση C-279/93 Schumacker (1995) — η άμεση φορολογία εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, αλλά η αρμοδιότητα αυτή πρέπει να ασκείται κατά τρόπο σύμφωνο με το δίκαιο της ΕΕ. Το Δικαστήριο διασφαλίζει την τήρηση των θεμελιωδών ελευθεριών και του άρθρου 110· η Επιτροπή ελέγχει τις κρατικές ενισχύσεις (άρθρα 107–108). Βλ. τη Συλλογή νομολογίας του ΔΕΕ.

Πηγές και γενικές αρχές του δικαίου της ΕΕ στον τομέα της φορολογίας

• •Ιεραρχία των πηγών: πρωτογενές δίκαιο (Συνθήκες + Χάρτης + γενικές αρχές) → διεθνείς συμφωνίες → παράγωγο δίκαιο (κανονισμοί — άμεσα εφαρμοστέοι· οδηγίες — δεσμευτικές ως προς το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο από τα κράτη μέλη· αποφάσεις) → μη δεσμευτικό δίκαιο (συστάσεις, ανακοινώσεις της Επιτροπής, κώδικας δεοντολογίας, κατευθυντήριες γραμμές της επιτροπής ΦΠΑ — μη δεσμευτικές αλλά με σημαντική πρακτική επιρροή).
• •Υπεροχή: το δίκαιο της ΕΕ υπερισχύει του αντίθετου εθνικού δικαίου (Costa κατά ENEL)· τα εθνικά δικαστήρια οφείλουν να μην εφαρμόζουν αντίθετους φορολογικούς κανόνες.
• •Άμεσο αποτέλεσμα: οι επαρκώς σαφείς, ακριβείς και ανεπιφύλακτες διατάξεις οδηγίας μπορούν να προβάλλονται από τους φορολογουμένους έναντι του κράτους μετά τη λήξη της προθεσμίας μεταφοράς (κάθετο αποτέλεσμα — Becker, 8/81, υπόθεση απαλλαγής από τον ΦΠΑ)· δεν υπάρχει αντίστροφο αποτέλεσμα εις βάρος των φορολογουμένων.
• •Αποτελεσματικότητα και ισοδυναμία: οι εθνικές διαδικασίες για φορολογικές αξιώσεις που βασίζονται στο δίκαιο της ΕΕ (π.χ. επιστροφή αχρεωστήτως εισπραχθέντος φόρου) δεν επιτρέπεται να είναι λιγότερο ευνοϊκές από τις αντίστοιχες εσωτερικές ούτε να καθιστούν την ανάκτηση πρακτικά αδύνατη.
• •Δικαιολογημένη εμπιστοσύνη και ασφάλεια δικαίου: προστατεύουν τους φορολογουμένους, μεταξύ άλλων, από αναδρομικές μεταβολές σε εναρμονισμένους τομείς.
• •Αναλογικότητα: τα περιοριστικά εθνικά φορολογικά μέτρα (καθώς και τα μέτρα της ΕΕ) δεν πρέπει να υπερβαίνουν το αναγκαίο μέτρο — το επαναλαμβανόμενο τελικό στάδιο στην ανάλυση των ελευθεριών και της καταπολέμησης των καταχρήσεων.
• •Απαγόρευση της κατάχρησης: γενική αρχή του δικαίου της ΕΕ — δεν επιτρέπεται η διεκδίκηση των πλεονεκτημάτων του δικαίου της ΕΕ μέσω καταχρηστικών μεθοδεύσεων και η αρχή εφαρμόζεται ακόμη και χωρίς εθνικούς κανόνες εφαρμογής (Cussens· οι δανικές υποθέσεις).

2. ΓΔ TAXUD

• •Αποστολή: αναπτύσσει και διαχειρίζεται την πολιτική της ΕΕ για τη φορολογία και την τελωνειακή ένωση — δίκαιη, απλή και ανθεκτική στην απάτη φορολογία, η οποία στηρίζει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και την ανταγωνιστικότητα.
• •Επίτροπος (2024–2029): Wopke Hoekstra (NL, EPP) — Κλίμα, Μηδενικές Καθαρές Εκπομπές και Καθαρή Ανάπτυξη και Φορολογία (πρωτοφανής συνδυασμός κλίματος και φορολογίας· τα τελωνεία υπάγονται στον Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο Maroš Šefčovič). Ο οικονομικός τομέας συντονίζεται από τον Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο Valdis Dombrovskis.
• •Γενικός Διευθυντής: Gerassimos Thomas (από το 2020).
• •Διάρθρωση — πέντε διευθύνσεις: A Τελωνεία· B Ψηφιακή Υλοποίηση των Πολιτικών για τα Τελωνεία και τη Φορολογία (διευρωπαϊκά συστήματα ΤΠ: VIES, EMCS, συστήματα ανταλλαγής DAC)· C Έμμεση Φορολογία και Φορολογική Διοίκηση· D Άμεση Φορολογία, Φορολογικός Συντονισμός, Οικονομική Ανάλυση και Αξιολόγηση· E Διεθνείς και Γενικές Υποθέσεις.
• •Διαχειρίζεται απευθείας τα προγράμματα Fiscalis και Τελωνεία (δεν υπάρχει εκτελεστικός οργανισμός για τη φορολογία).

3. Ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» (Φορολογία των επιχειρήσεων)

• •Κώδικας δεοντολογίας για τη φορολογία των επιχειρήσεων: ψήφισμα του ECOFIN της 1 Δεκεμβρίου 1997 («δέσμη Monti»)· η Ομάδα συστάθηκε στις 9 Μαρτίου 1998. Μη δεσμευτικό δίκαιο — πολιτική αξιολόγηση από ομοτίμους, διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης και κατάργηση επιζήμιων φορολογικών μέτρων.
• •Κριτήριο επιζήμιου μέτρου: πραγματική φορολόγηση σημαντικά χαμηλότερη από το γενικό επίπεδο της χώρας, η οποία αξιολογείται ως προς την απομόνωση του καθεστώτος από την εγχώρια οικονομία, την παροχή πλεονεκτημάτων χωρίς πραγματική οικονομική δραστηριότητα/ουσιαστική παρουσία, την απόκλιση από τις αρχές του ΟΟΣΑ για την απόδοση κερδών και την έλλειψη διαφάνειας.
• •Αναθεωρημένη εντολή — ECOFIN 8 Νοεμβρίου 2022: το πεδίο εφαρμογής επεκτάθηκε από τα προτιμησιακά καθεστώτα στα «φορολογικά χαρακτηριστικά γενικής εφαρμογής» που δημιουργούν διπλή μη φορολόγηση ή διπλή/πολλαπλή χρήση πλεονεκτημάτων (χαρακτηριστικά που θεσπίστηκαν από 1 Ιαν 2023· επανεξέταση προϋφιστάμενων χαρακτηριστικών από 1 Ιαν 2024).
• •Διενεργεί επίσης τον έλεγχο τρίτων χωρών για τον ενωσιακό κατάλογο. Ο πρόεδρος εκλέγεται για δύο έτη: María José Garde (ES) από 2022· η Tina Humar (SI) εξελέγη στις 21 Μαΐου 2026. Υποβάλλει έκθεση στο ECOFIN κάθε έξι μήνες.

4. Ενωσιακός κατάλογος μη συνεργάσιμων περιοχών φορολογικής δικαιοδοσίας

• •Προέλευση: Εξωτερική στρατηγική 2016 → πρώτος κατάλογος στις 5 Δεκεμβρίου 2017· επικαιροποιείται δύο φορές ετησίως (ECOFIN Φεβρουαρίου και Οκτωβρίου). Παράρτημα I = μη συνεργάσιμες περιοχές δικαιοδοσίας («μαύρος κατάλογος»)· Παράρτημα II = περιοχές δικαιοδοσίας με εκκρεμείς δεσμεύσεις («γκρίζος κατάλογος»).
• •Τρεις πυλώνες κριτηρίων: (1) φορολογική διαφάνεια — AEOI/CRS, EOIR με αξιολόγηση του Παγκόσμιου Φόρουμ τουλάχιστον «Σε μεγάλο βαθμό συμμορφούμενη», Πολυμερής Σύμβαση· (2) δίκαιη φορολόγηση — απουσία επιζήμιων προτιμησιακών καθεστώτων (κριτήριο 2.1), μη διευκόλυνση υπεράκτιων δομών χωρίς πραγματική οικονομική δραστηριότητα, συμπεριλαμβανομένων απαιτήσεων οικονομικής υπόστασης για περιοχές δικαιοδοσίας με μηδενική/χαμηλή φορολογία (κριτήριο 2.2)· (3) καταπολέμηση της BEPS — ελάχιστα πρότυπα BEPS, ιδίως CbCR (κριτήριο 3.2).
• •Διαδικασία: η Ομάδα «Κώδικας δεοντολογίας» ελέγχει (~90+ περιοχές δικαιοδοσίας που επιλέγονται βάσει των οικονομικών δεσμών, της βαρύτητας του χρηματοπιστωτικού τομέα και της σταθερότητας) και εξασφαλίζει δεσμεύσεις· το ECOFIN καταρτίζει τους καταλόγους με συναίνεση.
• •Αμυντικά μέτρα: τα κονδύλια της ΕΕ δεν μπορούν να διοχετεύονται μέσω οντοτήτων του Παραρτήματος I· τα κράτη μέλη εφαρμόζουν τουλάχιστον ένα φορολογικό μέτρο από την εργαλειοθήκη του 2019 (μη έκπτωση δαπανών, αυστηρότεροι κανόνες CFC, παρακράτηση φόρου, περιορισμοί στην απαλλαγή συμμετοχών), καθώς και διοικητικά μέτρα. Νομοθετικές βάσεις: χαρακτηριστικό γνώρισμα C.1(b)(ii) της DAC6, ανάλυση στοιχείων στη δημόσια CbCR.
• •Τρέχουσα κατάσταση μετά την επικαιροποίηση της 17 Φεβρουαρίου 2026 — Παράρτημα I (10): Αμερικανική Σαμόα, Ανγκουίλα, Γκουάμ, Παλάου, Παναμάς, Ρωσία, Νήσοι Τερκς και Κάικος, Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι, Βανουάτου, Βιετνάμ (το Βιετνάμ και οι Νήσοι Τερκς και Κάικος προστέθηκαν τον Φεβρουάριο 2026 λόγω ελλείψεων στη διαφάνεια· τα Φίτζι, η Σαμόα και το Τρινιντάντ και Τομπάγκο αφαιρέθηκαν). Παράρτημα II (9): Μπελίζ, Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι, Μπρουνέι, Εσουατίνι, Γροιλανδία, Ιορδανία, Μαυροβούνιο, Μαρόκο, Τουρκία. Επόμενη επικαιροποίηση: Οκτώβριος 2026.

5. Χρηστή φορολογική διακυβέρνηση και εξωτερική διάσταση

• •Πρότυπο: διαφάνεια, ανταλλαγή πληροφοριών, δίκαιη φορολόγηση, ελάχιστα πρότυπα κατά της BEPS — ενσωματώνονται μέσω «ρητρών χρηστής διακυβέρνησης» στις συμφωνίες της ΕΕ με τρίτες χώρες.
• •Βασικά έγγραφα: Εξωτερική στρατηγική για αποτελεσματική φορολόγηση (2016)· Φορολογική δέσμη της 15ης Ιουλίου 2020 (σχέδιο δράσης με 25 μέτρα, πρόταση DAC7, ανακοίνωση σχετικά με τη χρηστή φορολογική διακυβέρνηση COM(2020) 313)· Φορολογία των επιχειρήσεων για τον 21ο αιώνα (2021) — το πλαίσιο από το οποίο προέκυψαν οι πρωτοβουλίες BEFIT/DEBRA/Unshell.
• •Φορολογία και ανάπτυξη: «Περισσότερα έσοδα – Καλύτερες δαπάνες», κινητοποίηση εγχώριων εσόδων, φορολογική πρωτοβουλία της Αντίς Αμπέμπα, τεχνική βοήθεια σε δικαιοδοσίες που περιλαμβάνονται στον σχετικό κατάλογο.
• •Πλατφόρμα για τη χρηστή διακυβέρνηση στον φορολογικό τομέα: ομάδα εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής (κράτη μέλη + ενδιαφερόμενα μέρη) για την εξωτερική φορολογική πολιτική.
• •Διμερείς σχέσεις: συμφωνία συνεργασίας ΕΕ–Νορβηγίας στον τομέα του ΦΠΑ· Οκτώβριος 2025 — διαπραγματευτικές οδηγίες για συμφωνία ΕΕ–Νορβηγίας σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της άμεσης φορολογίας.

6. Διεθνείς οργανισμοί

OECD/G20 BEPS και το Πλαίσιο χωρίς αποκλεισμούς

• •Έργο BEPS (2013–2015), 15 δράσεις· ελάχιστα πρότυπα = Δράση 5 (επιζήμιες πρακτικές), 6 (κατάχρηση φορολογικών συμβάσεων), 13 (CbCR), 14 (επίλυση διαφορών). Μεταφορά στο δίκαιο της ΕΕ: ATAD I/II, DAC4, DAC6, οδηγία για την επίλυση φορολογικών διαφορών.
• •Πλαίσιο χωρίς αποκλεισμούς (2016, ~147 δικαιοδοσίες) — διαπραγματεύτηκε τη λύση των δύο πυλών (Οκτώβριος 2021):
• •Πυλώνας Ένα (ανακατανομή του Ποσού Α· η MLC δημοσιεύθηκε τον Οκτ 2023, αλλά δεν υπογράφηκε ποτέ από τις ΗΠΑ — ουσιαστικά ανενεργή· ο Ποσός Β προαιρετικός από το 2025· οι DST εξακολουθούν να ισχύουν).
• •Πυλώνας Δύο (ελάχιστος φόρος GloBE 15%) — ΕΕ: οδηγία (ΕΕ) 2022/2523. Ρύθμιση "παράλληλης εφαρμογής" για τις ΗΠΑ: δήλωση της G7 στις 28 Ιουνίου 2025 → δέσμη μέτρων του Πλαισίου χωρίς αποκλεισμούς τον Ιανουάριο 5 2026, η οποία εξαιρεί τους ομίλους με μητρική εταιρεία στις ΗΠΑ που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις από τους IIR/UTPR, ενώ οι QDMTT εξακολουθούν να εφαρμόζονται. Η αλληλεπίδρασή της με την οδηγία της ΕΕ αποτελεί κεντρικό ζήτημα εφαρμογής.
• •Παγκόσμιο Φόρουμ για τη Διαφάνεια και την Ανταλλαγή Πληροφοριών (~171 μέλη): αξιολογήσεις στο πλαίσιο ομότιμης αξιολόγησης για την EOIR και παρακολούθηση της AEOI — τροφοδοτούν άμεσα το κριτήριο 1 του καταλόγου της ΕΕ.

Ηνωμένα Έθνη

• •Σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τη διεθνή φορολογική συνεργασία: απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ 78/230 (Δεκ 2023)· όροι αναφοράς που εγκρίθηκαν τον Αύγουστο 2024 (απόφαση 79/235 — τα περισσότερα κράτη της ΕΕ καταψήφισαν ή απείχαν, αλλά συμμετέχουν). Διαπραγματεύσεις 2025–2027: INC1–2 Αυγ 2025 (Νέα Υόρκη), INC3 Νοέ 2025 (Ναϊρόμπι), INC4 Φεβ 2026, INC5 Αυγ 2026, INC6 Νοέ–Δεκ 2026· επιδιωκόμενη ολοκλήρωση Ιούλιος 2027. Άξονες εργασίας: η σύμβαση + αρχικά πρωτόκολλα για τις διασυνοριακές υπηρεσίες και την πρόληψη/επίλυση διαφορών. Οι ΗΠΑ αποχώρησαν το 2025· η λήψη αποφάσεων με συναίνεση ή πλειοψηφία αποτελεί το βασικό μέλημα της ΕΕ.

7. Διαδικασίες επί παραβάσει στον τομέα της φορολογίας

• •Άρθρο 258 ΣΛΕΕ: προειδοποιητική επιστολή της Επιτροπής (≈2 μήνες για απάντηση) → αιτιολογημένη γνώμη → παραπομπή στο ΔΕΕ. Άρθρο 260: κυρώσεις λόγω μη συμμόρφωσης· το άρθρο 260(3) επιτρέπει την επιβολή κυρώσεων ήδη από την πρώτη παραπομπή λόγω μη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο. Μηνιαίες «δέσμες παραβάσεων»· διάλογος EU Pilot· η διαδικασία του άρθρου 259 μεταξύ κρατών είναι σπάνια.
• •Φορολογικοί λόγοι: εκπρόθεσμη ή εσφαλμένη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο (ΦΠΑ, DAC, ATAD, Πυλώνας Δύο — αρκετές επιστολές κατά την περίοδο 2024–25) και εθνικοί κανόνες που παραβιάζουν τις θεμελιώδεις ελευθερίες (διακριτική μεταχείριση στην παρακράτηση φόρου επί μερισμάτων, φόροι εξόδου, δήλωση περιουσιακών στοιχείων στην αλλοδαπή — π.χ. C-788/19 Επιτροπή κατά Ισπανίας, Modelo 720, 2022). Πρόσφατη εξέλιξη: η δέσμη του Μαρτίου 2026, με την οποία η Ισπανία παραπέμφθηκε στο ΔΕΕ για τη μεταφορά των κανόνων περί ΦΠΑ και τέθηκαν στο στόχαστρο οι κανόνες παρακράτησης φόρου επί δικαιωμάτων εκμετάλλευσης και υπεραξιών.

8. Ίδιοι πόροι του προϋπολογισμού της ΕΕ

Ισχύον σύστημα (Απόφαση (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2053 για το σύστημα των ιδίων πόρων· οι αλλαγές απαιτούν ομοφωνία και εθνική επικύρωση, άρθρο 311 ΣΛΕΕ):

1. Παραδοσιακοί ίδιοι πόροι — τελωνειακοί δασμοί (τα κράτη μέλη παρακρατούν 25% ως έξοδα είσπραξης) ≈14% των εσόδων.
2. Ίδιος πόρος που βασίζεται στον ΦΠΑ — συντελεστής καταβολής 0.3% επί της εναρμονισμένης βάσης ΦΠΑ, με ανώτατο όριο το 50% του ΑΕΕ ≈16%.
3. Εισφορά για τα πλαστικά — €0.80/kg μη ανακυκλωμένων απορριμμάτων πλαστικών συσκευασιών (από το 2021) ≈5%.
4. Υπολειμματικός πόρος που βασίζεται στο ΑΕΕ ≈65–70% (με κατ’ αποκοπή διορθώσεις για AT, DK, DE, NL, SE).

Δέσμη ΠΔΠ του Ιουλίου 2025 (2028–2034) — πέντε προτεινόμενοι νέοι ίδιοι πόροι (~€58 δισ./έτος): βάσει του ΣΕΔΕ· έσοδα από τον ΜΣΠΑ· ηλεκτρονικά απόβλητα· TEDOR (15% των εθνικών εσόδων από ειδικούς φόρους κατανάλωσης καπνού)· CORE (Εταιρικός Πόρος για την Ευρώπη — κλιμακωτή κατ’ αποκοπή συνεισφορά από εταιρείες με κύκλο εργασιών στην ΕΕ > €100 εκατ.· έντονα αμφισβητούμενη). Εξετάζονται στην Ομάδα «Ίδιοι Πόροι» του Συμβουλίου έως το 2026.

9. Φορολογικές προτεραιότητες της Επιτροπής για την περίοδο 2024–2029

• •Απλούστευση/"αποσυμφόρηση": στόχοι μείωσης του φόρτου υποβολής στοιχείων για την περίοδο 25–35%· το πρόγραμμα εργασίας 2026 (Οκτ 2025) ανήγγειλε μια φορολογική δέσμη omnibus και απέσυρε τις Unshell/ATAD3, FTT, DEBRA και την οδηγία για την ενδοομιλική τιμολόγηση (→ μη δεσμευτική πλατφόρμα της ΕΕ για την ενδοομιλική τιμολόγηση). Η δέσμη μέτρων φορολογικής απλούστευσης προτάθηκε στις 24 Ιουνίου 2026: μια φορολογική δέσμη omnibus (που τροποποιεί τις οδηγίες PSD, IRD, ATAD, περί συγχωνεύσεων, επίλυσης διαφορών και FASTER — π.χ. κατάργηση των κατώτατων ορίων/περιόδων διακράτησης των PSD/IRD, εξαίρεση των CFC για ομίλους του Πυλώνα Δύο· στόχος μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο το 2028) και μια αναδιατύπωση της DAC για τον εξορθολογισμό των υποχρεώσεων υποβολής στοιχείων.
• •Εκκρεμείς φάκελοι που διατηρήθηκαν ενεργοί: BEFIT, HOT, οι προτάσεις του 2018 για την ψηφιακή φορολογία (DST, σημαντική ψηφιακή παρουσία — διατηρούνται ως διαπραγματευτικός μοχλός), αναδιατύπωση της οδηγίας για τη φορολογία της ενέργειας.
• •Θεματολόγιο ανταγωνιστικότητας: η έκθεση Draghi (Σεπτ 2024) επισημαίνει τον φορολογικό κατακερματισμό σε 27 συστήματα· Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας (Ιαν 2025), συζητήσεις για το "28ο καθεστώς" για καινοτόμες εταιρείες (τα φορολογικά στοιχεία απαιτούν ομοφωνία).
• •Πράσινη φορολογία: το χαρτοφυλάκιο Hoekstra συνδέει το κλίμα με τη φορολογία (παρατήρηση περί "παραλογισμού" της φορολόγησης της κηροζίνης· πλαίσιο ETD, CBAM, ETS2).
• •Η αναθεώρηση της οδηγίας για τη φορολογία των προϊόντων καπνού + TEDOR προτάθηκε στις 16 Ιουλίου 2025 — βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση.

10. Fiscalis, TADEUS, Παρατηρητήριο Φορολογίας της ΕΕ

• •Fiscalis 2021–2027 — κανονισμός (ΕΕ) 2021/847· €269 εκατ.· χρηματοδοτεί διευρωπαϊκά συστήματα ΤΠ (το μεγαλύτερο μέρος), κοινές δράσεις, ομάδες εμπειρογνωμόνων και κατάρτιση· ανοικτό σε υποψήφιες και γειτονικές χώρες (συμπερ. της Ουκρανίας, της Μολδαβίας και της Γεωργίας). Ενδιάμεση αξιολόγηση COM(2026) 18· προτάθηκε διάδοχο πρόγραμμα στο ΠΔΠ 2028–2034.
• •TADEUS (σύνοδος κορυφής των φορολογικών διοικήσεων της ΕΕ) — οι επικεφαλής των 27 φορολογικών διοικήσεων + η Επιτροπή· πρώτη σύνοδος κορυφής τον Ιούνιο 2018 (Θεσσαλονίκη)· ≥2 συνεδριάσεις/έτος· άξονες εργασίας: KPI διοικητικής συνεργασίας, εκτίμηση του φορολογικού κενού, απάτη στον τομέα του ΦΠΑ/Eurofisc, κυβερνοασφάλεια, ΤΝ στη φορολογική διοίκηση.
• •Φορολογικό Παρατηρητήριο της ΕΕ — ανεξάρτητο ερευνητικό εργαστήριο στη Σχολή Οικονομικών Επιστημών του Παρισιού (ξεκίνησε τον Ιούνιο 2021, διευθυντής ο Gabriel Zucman· χρηματοδοτείται από την ΕΕ μέσω επιχορηγήσεων της ΓΔ TAXUD)· εμβληματική έκδοση: Παγκόσμια έκθεση για τη φοροδιαφυγή 2024 (η πρόταση για ελάχιστο φόρο δισεκατομμυριούχων τροφοδότησε τις συζητήσεις της G20 το 2024).

11. Πίνακας εκκρεμών φακέλων (μέσα του 2026)