Informacja błędna a dezinformacja: kluczowa jest intencja

Podstawowa różnica sprowadza się do intencji. Informacja błędna to fałszywa informacja udostępniana bez świadomości jej fałszywości — osoba ją rozpowszechniająca szczerze wierzy, że jest prawdziwa. Dezinformacja jest natomiast tworzona i rozpowszechniana z celowym zamiarem oszukania, wprowadzenia w błąd lub manipulowania. Przykładowo krewny kierujący się dobrymi intencjami, który udostępnia w mediach społecznościowych fałszywą poradę zdrowotną, rozpowszechnia informację błędną; kampania polityczna, która fabrykuje historię w celu zaszkodzenia przeciwnikowi, szerzy dezinformację. Treść może wyglądać identycznie, ale te dwa zjawiska rozróżnia stojąca za nią intencja.

W scenariuszach egzaminacyjnych zwracaj uwagę na wskazówki dotyczące stanu świadomości osoby udostępniającej treść. Jeżeli tekst mówi, że dana osoba „wierzyła” źródłu lub mu „ufała”, wskazuje to na informację błędną. Jeżeli mówi, że „wiedziała, iż informacja jest fałszywa” lub „stworzyła ją, aby wywołać zamieszanie”, jest to dezinformacja. Częstą pułapką jest przedstawienie sytuacji, w której pierwotny twórca zamierzał wprowadzić odbiorców w błąd, ale osoba udostępniająca treść nie miała takiego zamiaru — pytanie będzie dotyczyć osoby udostępniającej, a nie twórcy. Zawsze koncentruj się na osobie opisanej w scenariuszu.

Aby utrwalić tę różnicę, zapamiętaj test litery „i”: angielskie słowo „misinformation” zawiera „i” jak „innocent” — „niewinny” (brak złej intencji), natomiast „disinformation” zawiera „di” jak „deliberate intent” — „celowy zamiar”. Gdy zobaczysz pytanie dotyczące fałszywych wiadomości, zadaj sobie pytanie: czy osoba udostępniająca treść zamierzała skłamać? Jeżeli tak, jest to dezinformacja; jeżeli nie — informacja błędna. Ta prosta sztuczka literowa pomaga szybko rozwiać wątpliwości.