EPSOHQ
Lura għall-edizzjoni

EPSO/AD/431/26 · AD7 · Malti

Il-Pedamenti, il-Kompetenzi u l-Prinċipji

Studja r-regola legali, applikaha għal sitwazzjoni ġdida, imbagħad spjega l-effett tagħha b'lingwaġġ legali preċiż. Uża l-avviż uffiċjali u l-istruzzjonijiet tiegħek bħala kandidat għall-eliġibbiltà u l-arranġamenti tal-eżami.

Dan il-modulu jispjega l-pedamenti kostituzzjonali tal-UE: il-konferiment u t-tipi ta' kompetenza, is-sussidjarjetà u l-proporzjonalità, il-kooperazzjoni sinċiera, u l-primazija u l-effett dirett tad-dritt tal-Unjoni bil-kundizzjonijiet tagħhom. Ikopri wkoll l-interpretazzjoni konsistenti, ir-responsabbiltà tal-Istat, l-awtonomija proċedurali, u prinċipji ġenerali bħaċ-ċertezza legali u l-aspettattivi leġittimi.

1. Il-Konferiment u l-Allokazzjoni tal-Kompetenzi

L-Unjoni taġixxi biss fil-limiti tal-kompetenzi mogħtija lilha mill-Istati Membri fit-Trattati (l-Artikolu 5(2) tat-TUE). Il-kompetenzi huma esklużivi, kondiviżi, jew ta' sostenn. Fil-qasam esklużiv, l-Unjoni biss tista' tilleġiżla, filwaqt li l-Istati Membri jistgħu jaġixxu jekk ikunu awtorizzati mill-Unjoni jew għall-implimentazzjoni ta' atti tal-Unjoni. Fil-qasam kondiviż, l-Istati Membri jistgħu jaġixxu sal-punt li l-Unjoni ma tkunx eżerċitat il-kompetenza tagħha jew tkun waqfet milli tagħmel dan. Il-kompetenza ta' sostenn tippermetti l-azzjoni tal-Unjoni biex tappoġġja, tikkoordina jew tissupplimenta l-azzjoni tal-Istati Membri mingħajr ma tarmonizza l-liġijiet nazzjonali fejn it-Trattati jeskludu l-armonizzazzjoni.

It-tip ta' kompetenza jiddetermina jekk l-Unjoni jew l-Istati Membri jistgħux jilleġiżlaw, u sa liema punt.

2. Is-Sussidjarjetà u l-Proporzjonalità

Is-sussidjarjetà tapplika biss f'oqsma ta' kompetenza mhux esklużiva. L-Unjoni tista' taġixxi biss jekk l-objettivi ma jistgħux jinkisbu b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri u jistgħu, minħabba l-iskala jew l-effetti, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni (l-Artikolu 5(3) tat-TUE). Il-proporzjonalità teħtieġ li l-azzjoni tal-Unjoni ma taqbiżx dak li huwa neċessarju biex jinkisbu l-objettivi tat-Trattat (l-Artikolu 5(4) tat-TUE). Iż-żewġ prinċipji jillimitaw l-azzjoni tal-Unjoni u huma ġustizzjabbli. Il-parlamenti nazzjonali jissorveljaw is-sussidjarjetà skont il-Protokoll Nru 2, iżda r-reviżjoni finali tinsab fil-Qorti tal-Ġustizzja.

Is-sussidjarjetà hija limitu għall-azzjoni mhux esklużiva; il-proporzjonalità tillimita l-intensità ta' kwalunkwe miżura tal-Unjoni.

3. Il-Kooperazzjoni Sinċiera u l-Awtonomija Proċedurali

Skont l-Artikolu 4(3) tat-TUE, l-Unjoni u l-Istati Membri għandhom jgħinu lil xulxin fit-twettiq tal-kompiti tat-Trattat. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri kollha xierqa biex jiżguraw it-twettiq tal-obbligi tat-Trattat u jżommu lura minn miżuri li jistgħu jipperikolaw l-objettivi tal-Unjoni. L-awtonomija proċedurali nazzjonali hija rispettata, iżda hija ristretta mill-prinċipji tal-ekwivalenza u l-effettività: ir-rimedji nazzjonali għall-ksur tad-dritt tal-Unjoni m'għandhomx ikunu inqas favorevoli minn dawk għal talbiet domestiċi simili u m'għandhomx jagħmlu l-eżerċizzju tad-drittijiet tal-Unjoni prattikament impossibbli.

Il-kooperazzjoni sinċiera tobbliga implimentazzjoni leali, filwaqt li l-awtonomija proċedurali hija limitata mill-ekwivalenza u l-effettività.

4. Il-Primazija u l-Effett Dirett

Il-primazija tfisser li regola nazzjonali kunfliġġenti ma tistax tegħleb l-effettività tad-dritt applikabbli tal-Unjoni. L-effett dirett jippermetti lill-individwi jinvokaw id-dritt tal-Unjoni quddiem il-qrati nazzjonali fejn ir-regola tkun suffiċjentement ċara, preċiża u inkundizzjonata. Ir-regolamenti normalment għandhom effett dirett; id-direttivi jistgħu jkollhom effett dirett biss kontra l-Istat (vertikali) u biss jekk ma jkunux ġew implimentati sad-data ta' skadenza jew ikunu ġew implimentati b'mod inkorrett. Id-direttivi ma jistgħux minnhom infushom jimponu obbligi fuq individwi (l-ebda effett dirett orizzontali).

Il-primazija tiżgura li d-dritt tal-Unjoni jipprevali; l-effett dirett jiddependi fuq iċ-ċarezza, il-preċiżjoni u l-inkundizzjonalità tar-regola, b'limiti għad-direttivi.

5. L-Interpretazzjoni Konsistenti, ir-Responsabbiltà tal-Istat u l-Prinċipji Ġenerali

Il-qrati nazzjonali għandhom jinterpretaw id-dritt nazzjonali kemm jista' jkun fid-dawl tal-kliem u l-għan ta' direttiva applikabbli (interpretazzjoni konsistenti). Fejn Stat Membru jikser id-dritt tal-Unjoni, ir-responsabbiltà tal-Istat tista' tipprovdi kumpens għat-telf ikkawżat minn ksur suffiċjentement serju, sakemm ir-regola tkun maħsuba biex tagħti drittijiet, il-ksur ikun suffiċjentement serju, u jkun hemm rabta kawżali. Prinċipji ġenerali bħaċ-ċertezza legali u l-aspettattivi leġittimi jeħtieġu regoli ċari u prevedibbli u assigurazzjonijiet preċiżi minn sors awtorizzat.

L-interpretazzjoni konsistenti u r-responsabbiltà tal-Istat isaħħu l-protezzjoni ġudizzjarja effettiva, flimkien ma' prinċipji ġenerali li jillimitaw l-azzjoni arbitrarja.

Mistoqsijiet ta' prattika