Bunúis, inniúlachtaí agus prionsabail

Ní ghníomhaíonn an tAontas ach amháin laistigh de theorainneacha na n-inniúlachtaí a thug na Ballstáit dó sna Conarthaí (Airteagal 5(2) CAE). Tá inniúlachtaí eisiacha, comhroinnte nó tacaíochta. I réimsí eisiacha ní fhéadfaidh ach an tAontas reachtaíocht a dhéanamh, cé go bhféadfaidh na Ballstáit gníomhú má thugtar cumhacht dóibh ag an Aontas nó chun gníomhartha an Aontais a chur chun feidhme. I réimsí comhroinnte féadfaidh na Ballstáit gníomhú a mhéid nach bhfuil an tAontas tar éis a inniúlacht a fheidhmiú nó tar éis scor di a fheidhmiú. Ceadaíonn inniúlachta tacaíochta gníomhaíocht an Aontais chun gníomhaíocht na mBallstát a thacú, a chomhordú nó a fhorlíonadh gan dlíthe náisiúnta a chomhchuibhiú i gcásanna ina n-eisiatar comhchuibhiú leis na Conarthaí.

Ní bhaineann coimhdeacht ach le réimsí inniúlachta neamheisiaí. Ní fhéadfaidh an tAontas gníomhú ach amháin mura féidir leis na Ballstáit na cuspóirí a bhaint amach go leordhóthanach agus gur féidir iad a bhaint amach níos fearr ar leibhéal an Aontais mar gheall ar a scála nó a n-éifeachtaí (Airteagal 5(3) CAE). Éilíonn comhréireacht nach rachaidh gníomhaíocht an Aontais thar a bhfuil riachtanach chun cuspóirí na gConarthaí a bhaint amach (Airteagal 5(4) CAE). Cuireann an dá phrionsabal srian le gníomhaíocht an Aontais agus tá siad inchúisithe. Déanann parlaimintí náisiúnta faireachán ar choimhdeacht faoi Phrótacal Uimh. 2, ach is ag an gCúirt Bhreithiúnais atá an t-athbhreithniú deiridh.

Faoi Airteagal 4(3) CAE caithfidh an tAontas agus na Ballstáit cabhrú lena chéile chun cúraimí na gConarthaí a chomhlíonadh. Caithfidh na Ballstáit gach beart iomchuí a dhéanamh chun comhlíonadh oibleagáidí na gConarthaí a áirithiú agus staonadh ó bhearta a d'fhéadfadh cuspóirí an Aontais a chur i mbaol. Tá meas ar neamhspleáchas nós imeachta náisiúnta, ach cuireann prionsabail na coibhéise agus na héifeachtachta srian leis: ní fhéadfaidh leigheasanna náisiúnta i leith sárú ar dhlí an Aontais a bheith níos lú fabhraí ná iad siúd le haghaidh éileamh intíre comhchosúil agus ní fhéadfaidh siad feidhmiú chearta an Aontais a dhéanamh dodhéanta go praiticiúil.

Ciallaíonn tosaíocht nach féidir le riail náisiúnta atá contrártha éifeachtacht dhlí infheidhme an Aontais a shárú. Ligeann éifeacht dhíreach do dhaoine aonair brath ar dhlí an Aontais os comhair cúirteanna náisiúnta nuair atá an riail soiléir, beacht agus neamhchoinníollach go leordhóthanach. De ghnáth bíonn éifeacht dhíreach ag rialacháin; ní fhéadfaidh éifeacht dhíreach a bheith ag treoracha ach amháin i gcoinne an Stáit (ingearach) agus é sin amháin mura bhfuil siad curtha chun feidhme faoin spriocdháta nó má cuireadh chun feidhme go mícheart iad. Ní féidir le treoracha oibleagáidí a fhorchur ar dhaoine aonair astu féin (níl aon éifeacht dhíreach chothrománach ann).

Caithfidh cúirteanna náisiúnta dlí náisiúnta a léiriú a mhéid is féidir i bhfianaise fhoclaíochta agus chuspóra treorach infheidhme (léiriú comhsheasmhach). I gcás ina sáraíonn Ballstát dlí an Aontais, féadfaidh dliteanas an Stáit cúiteamh a sholáthar as caillteanas a tharlaíonn de bharr sáraithe atá tromchúiseach go leordhóthanach, ar choinníoll go bhfuil sé mar aidhm ag an riail cearta a thabhairt, go bhfuil an sárú tromchúiseach go leordhóthanach, agus go bhfuil nasc cúiseach ann. Éilíonn prionsabail ghinearálta amhail deimhneacht dhlíthiúil agus ionchais dhlisteanacha rialacha soiléire intuartha agus dearbhuithe beacha ó fhoinse údaraithe.